Chống đông ở bệnh nhân đang chạy ECMO

Bs Huỳnh Ngọc Long Vũ - ICU

ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) là kỹ thuật oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể, hoạt động như tim phổi nhân tạo tạm thời để hỗ trợ bệnh nhân suy hô hấp nặng hoặc suy tim cấp không đáp ứng với các biện pháp thông thường. Phương pháp này lấy máu từ cơ thể qua ống thông tĩnh mạch, trao đổi oxy/CO2 qua màng ngoài, rồi bơm máu giàu oxy trở lại.

Máu được dẫn ra ngoài cơ thể sẽ tiếp xúc với một diện tích lớn các màng vật liệu không phải nội mô nên sẽ kích hoạt mạnh mẽ dòng thác đông máu, tiêu thụ lượng lớn các yếu tố đông máu và tiểu cầu dẫn đến tình trạng huyết khối, dễ chảy máu, cũng như giảm tuổi thọ màng.

Vì vậy việc sử dụng liệu pháp chống đông gần như là bắt buộc ở những bệnh nhân ECMO.

1. Đông cầm máu ở bệnh nhân ECMO

Quá trình hình thành huyết khối trên màng ECMO

Con đường đông máu nội sinh đóng vai trò chủ yếu trong quá trình này. Bước đầu tiên là sự hấp phụ protein lên bề mặt vật liệu ECMO. Fibrinogen là một trong những protein đầu tiên được hấp phụ trên bề mặt. Ngay sau đó, các protein khác như fibronectin và yếu tố von Willebrand (vWF) (được kích hoạt bởi ứng suất cắt cao và kiểu dòng chảy bất thường trong ECMO) được hấp phụ lên bề mặt vật liệu sinh học. Tiếp theo, fibrinogen được thay thế bằng yếu tố XII, kininogen trọng lượng phân tử cao, prekallikrein và yếu tố XI, có ái lực cao hơn với bề mặt vật liệu sinh học. FXII liên kết với bề mặt vật liệu sinh học này, trải qua những thay đổi về cấu trúc để trở nên tự hoạt hóa, kích hoạt sự tạo ra thrombin thông qua con đường đông máu nội sinh. Ngoài ra, con đường cổ điển và con đường thay thế của hệ thống bổ thể cũng được kích hoạt. Khi hệ thống bổ thể được kích hoạt, nó khuếch đại sự tạo ra thrombin và đóng vai trò là chất thu hút và kích hoạt bạch cầu mạnh mẽ.

Xem tiếp tại đây