BSCK2. TRẦN QUỐC CHIẾN - TT UNG BƯỚU

1. ĐẠI CƯƠNG

Ung thư là một bệnh lý mạn tính, không chỉ ảnh hưởng đến cơ quan bị bệnh mà còn có khả năng di căn, gây ra nhiều biến chứng và tác động tiêu cực đến tình trạng dinh dưỡng của người bệnh. Mối liên hệ giữa ung thư và dinh dưỡng là mối quan hệ hai chiều chặt chẽ: ung thư làm suy giảm tình trạng dinh dưỡng, đồng thời, tình trạng dinh dưỡng kém lại ảnh hưởng đến đáp ứng điều trị, cách thức điều trị và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Đáng chú ý, có đến 20% bệnh nhân ung thư tử vong do hậu quả của suy dinh dưỡng hơn là do chính khối u [3].

Can thiệp dinh dưỡng sớm giúp cải thiện tình trạng dinh dưỡng, duy trì cân nặng và khối nạc cơ thể, tăng cường đáp ứng với điều trị và nâng cao chất lượng sống. Hướng dẫn thực hành của ESPEN (2021) nhấn mạnh: "Các vấn đề dinh dưỡng cần được xem xét ngay từ thời điểm chẩn đoán ung thư và cần được tiến hành song song với các phương pháp điều trị chống ung thư" [2]. Do đó, dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong chăm sóc và điều trị ung thư từ khi chẩn đoán cho đến suốt cuộc đời.

2. SUY DINH DƯỠNG VÀ SUY MÒN TRONG UNG THƯ

2.1. Sinh lý bệnh và định nghĩa

Khi xuất hiện tế bào ung thư, cơ thể phản ứng bằng cách tăng sản xuất các yếu tố dị hóa, dẫn đến phân hủy khối cơ và mỡ, đồng thời gây mất cảm giác thèm ăn và rối loạn chuyển hóa. Khối u còn làm tăng tiêu hao năng lượng ngay cả khi nghỉ ngơi. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến suy mòn trong ung thư.

Suy dinh dưỡng được định nghĩa là tình trạng mất cân bằng năng lượng, protein và các chất dinh dưỡng khác, gây ảnh hưởng đến mô và cơ thể. Trong ung thư, suy dinh dưỡng có thể do bệnh lý hoặc do tác dụng phụ của các liệu pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị.

Suy mòn ung thư là hội chứng mất khối cơ xương liên tục, không thể phục hồi hoàn toàn bằng hỗ trợ dinh dưỡng thông thường, diễn tiến đến suy chức năng. Tỷ lệ suy mòn dao động từ 8% đến 84% tùy loại ung thư, cao nhất ở ung thư đường tiêu hóa (80%) và ung thư đầu cổ (70%) [3].

Xem tiếp tại đây