BS. Nguyễn Lương Quang - 

ĐẶT VẤN ĐỀ

Liệu pháp kháng kết tập tiểu cầu kép (Dual Antiplatelet Therapy – DAPT) bao gồm aspirin phối hợp với một thuốc ức chế thụ thể P2Y12 là nền tảng điều trị ở bệnh nhân hội chứng vành cấp (ACS) sau can thiệp động mạch vành qua da (PCI). Trong hơn một thập kỷ qua, sự ra đời của các thuốc ức chế P2Y12 thế hệ mới như ticagrelor và prasugrel đã giúp giảm đáng kể các biến cố huyết khối so với clopidogrel, đặc biệt trong giai đoạn sớm sau ACS. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả chống huyết khối mạnh hơn là nguy cơ xuất huyết gia tăng. Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy xuất huyết không chỉ là biến cố ngoại ý đơn thuần mà còn là yếu tố tiên lượng độc lập làm tăng tử vong tim mạch và tử vong do mọi nguyên nhân. Điều này đặt ra câu hỏi quan trọng: liệu tất cả bệnh nhân ACS có cần duy trì DAPT cường độ cao trong suốt 12 tháng hay không?

Sự phát triển của các thế hệ stent phủ thuốc mới cùng với hiểu biết sâu sắc hơn về diễn tiến nguy cơ huyết khối và xuất huyết đã thúc đẩy sự chuyển dịch từ chiến lược “one-size-fits-all” sang điều trị cá thể hóa, trong đó chiến lược xuống thang DAPT (DAPT de-escalation) nổi lên như một giải pháp cân bằng giữa hiệu quả và an toàn.

Hình 1. Cơ sở của chiến lược xuống thang DAPT ở bệnh nhân hội chứng vành cấp sau PCI

(Nguồn: Ndrepepa G, Kastrati A. Eur Heart J. 2023)

BS CK2. Nguyễn Lương Quang - 

Trong nhiều năm qua, thuốc đối kháng thụ thể mineralocorticoid (Mineralocorticoid Receptor Antagonist – MRA) như spironolactone được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích cho bệnh nhân suy tim có phân suất tống máu bảo tồn (HFpEF) và suy tim có phân suất tống máu giảm nhẹ (HFmrEF). Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng vẫn còn nhiều tranh cãi kể từ sau nghiên cứu TOPCAT công bố năm 2014.

Tại Hội nghị Tim mạch Hoa Kỳ 2026 vừa qua, kết quả nghiên cứu SPIRIT-HF đã được công bố, cung cấp thêm những dữ liệu quan trọng về hiệu quả và độ an toàn của spironolactone ở nhóm bệnh nhân này. Có thể nói đây là một nghiên cứu quan trọng làm thay đổi cách nhìn về vai trò của spironolactone trong HFpEF và HFmrEF.

Thiết kế và kết quả

SPIRIT-HF (Spironolactone in the Treatment of Heart Failure) là thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược, được thực hiện tại 56 trung tâm thuộc 4 quốc gia châu Âu từ năm 2018 đến năm 2024.

Nghiên cứu tuyển chọn 730 bệnh nhân từ 50 tuổi trở lên mắc suy tim có triệu chứng (NYHA II–IV) với phân suất tống máu thất trái (LVEF) ≥40%. Người bệnh phải có tiền sử nhập viện vì suy tim trong vòng một năm trước đó hoặc có nồng độ NT-proBNP tăng cao. Tuổi trung bình của người tham gia là 76 tuổi, trong đó 52% là nữ giới. Khoảng 80% bệnh nhân thuộc nhóm HFpEF và 20% thuộc nhóm HFmrEF.

Bs CK1 Huỳnh Minh Thảo - ICU

Lactate là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa sử dụng glucose, còn gọi là đường phân kỵ khí, diễn ra trong bào tương của tất cả các tế bào. Trong các mô được cung cấp đủ oxy, lactate này sẽ được chuyển hóa tiếp tục, nhưng nếu các mô không được cung cấp đủ oxy, lactate sẽ tích tụ cục bộ và nồng độ trong máu tăng lên. 

Là một chỉ dấu sinh học trong máu về tình trạng thiếu oxy mô, việc đo nồng độ lactate từ lâu đã có giá trị lâm sàng, đặc biệt là trong việc đánh giá và theo dõi các bệnh nhân cấp tính/nguy kịch và nạn nhân chấn thương nặng tại phòng cấp cứu và các đơn vị chăm sóc tích cực. 

Máu động mạch được coi là mẫu chuẩn vàng để đo nồng độ lactate, nhưng theo các tài liệu nghiên cứu và thực tiễn hiện nay, máu tĩnh mạch cũng được xem là một lựa chọn thay thế chấp nhận được. 

Bài viết bắt đầu bằng phần thảo luận tổng quan về sự khác biệt giữa máu động mạch và ba loại máu tĩnh mạch có thể được sử dụng để đo nồng độ lactate: máu tĩnh mạch ngoại vi, máu tĩnh mạch trung tâm và máu tĩnh mạch hỗn hợp. 

Xem tiếp tại đây

Bs CK1 Ngô Thị Thu Thảo - 

Xem tại đây

Bs Hồ Huy Hùng - 

1. Định nghĩa và cơ sở khoa học của điều trị tân bổ trợ (NACT) trong TNBC

Điều trị tân bổ trợ (NACT) không chỉ đơn thuần là liệu pháp tiền phẫu; đây là một công cụ chiến lược cho phép chúng ta đánh giá độ nhạy sinh học của khối u in vivo. Đối với ung thư vú tam âm (TNBC) – nhóm bệnh lý có tốc độ tăng sinh cao, diễn tiến lâm sàng hung hãn và chiếm phần lớn các trường hợp đột biến BRCA1 – NACT là lựa chọn ưu tiên hàng đầu để tối ưu hóa kết quả sống còn.

Định nghĩa và Phân nhóm:

• TNBC Kinh điển: Biểu hiện thụ thể estrogen (ER) và progesterone (PR) < 1% (theo IHC) và HER2 âm tính.
• TNBC Mở rộng (Low ER/PR): Các khối u có biểu hiện ER/PR từ 1-9%. Chúng tôi khuyến cáo mạnh mẽ điều trị nhóm này theo phác đồ TNBC do đặc tính sinh học tương đồng: đáp ứng kém với nội tiết và nguy cơ tái phát cao.

Ý nghĩa của pCR và mục tiêu chiến lược: Đạt được đáp ứng hoàn toàn trên bệnh lý (pCR) là chỉ dấu tiên lượng quan trọng nhất. Những bệnh nhân đạt pCR có cơ hội sống còn vượt trội so với nhóm còn sót bệnh. Các mục tiêu cốt lõi bao gồm:

• Giảm giai đoạn khối u (Downstaging): Chuyển đổi từ phẫu thuật đoạn nhũ sang bảo tồn và giảm mức độ xâm lấn tại hạch nách.
• Cá thể hóa điều trị sau phẫu thuật: Kết quả giải phẫu bệnh sau NACT là căn cứ bắt buộc để quyết định trị liệu bổ trợ tăng cường (Post-neoadjuvant therapy).
• Đo lường độ nhạy thuốc: Phát hiện sớm các trường hợp kháng thuốc để điều chỉnh phương án kịp thời.

Việc xác định giai đoạn lâm sàng và đánh giá các yếu tố nguy cơ là bước bắt buộc trước khi bắt đầu phác đồ nhằm cân bằng giữa lợi ích điều trị và độc tính tích lũy.

Xem tiếp tại đây