Bs Đặng Ngọc Thành - 

Lúc 18 giờ 25 phút ngày 13 tháng 02 năm 2026 khoa Cấp cứu, bệnh viện đa khoa Quảng Nam tiếp nhận bệnh nhân H. T .T 62 tuổi ở xã Chiên Đàn, thành phố Đà Nẵng được tuyến dưới chuyển đến trong tình trạng ngừng hô hấp tuần hoàn, theo thông tin của nhân viên y tế đi kèm cung cấp: bệnh nhân tiền sử mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nhiều năm, tối nay lên cơn khó thở dữ dội, suy hô hấp, được đưa vào tuyến dưới sơ cứu nhưng không cải thiện, trên đường chuyển tuyến thì diễn biến nặng ngừng hô hấp tuần hoàn.

Tại khoa Cấp cứu ghi nhận bệnh nhân hôn mê sâu, thang điểm Glasgow 3 điểm (bình thường là 15 điểm), da tím tái, ngừng thở ngừng tim hẳn, đồng tử hai mắt giãn to, mất phản xạ ánh sáng. Xác định đây là trường hợp tối cấp cứu, kíp trực đã huy động toàn bộ nhân lực tập trung cứu chữa cho bệnh nhân bằng các biện pháp hồi sinh tim phổi nâng cao, quá trình cấp cứu có lúc bệnh nhân có tim lại nhưng rời rạc và tái ngưng tim nhiều lần tưởng chừng như buông xuôi, quyết không bỏ cuộc, chúng tôi vẫn kiên trì cấp cứu. Sau hơn 1 giờ thì phép màu đã đến, nhịp tim dần ổn định, có huyết áp mặc dù phụ thuộc thuốc vận mạch liều cao, bệnh nhân tiếp tục được điều chỉnh các rối loạn điện giải và toan kiềm do ngưng thở ngưng tim kéo dài. Khi tình trạng ổn định tiếp tục chuyển lên khoa Hồi sức tích cực điều trị, sau 01 ngày điều trị hồi sức, tri giác cải thiện hơn, ngưng được thuốc vận mạch và rút ống nội khí quản nhưng sau đó một thời gian thì bệnh nhân diễn biến suy hô hấp, lúc đó phải đặt lại ống nội khí quản và cho thở máy. Quá trình hồi sức cũng rất vất vả, bệnh diễn biến liên tục, phải thực hiện nhiều kỹ thuật chuyên sâu hiện đại nhưng cuối cùng đã thành công và bệnh nhân được xuất viện đúng ngày 27/2 trong tình trạng tỉnh táo hoàn toàn, tự thở. Đây là món quà lớn nhất đến với chúng tôi đúng dịp kỷ niệm ngày thầy thuốc Việt Nam, là niềm động viên, cổ vũ tất cả đội ngũ nhân viên y tế tiếp tục phấn đấu trong công việc để cứu được nhiều người bệnh nặng hơn nữa.

Về phía gia đình, khi thấy bệnh nhân trong tình trạng quá nặng cũng rất lo lắng và đau buồn, bao nhiêu ngày đêm chờ đợi căng thẳng ở hành lang bệnh viện, mất ăn mất ngủ, nay thấy người thân như từ cõi chết trở về thì vô cùng vui sướng và hạnh phúc.

Hình ảnh bệnh nhân trước ngày được xuất viện

Có được kết quả trên là nhờ thái độ quyết đoán, khẩn trương, lương tâm và tinh thần trách nhiệm trước bệnh nhân trong tình huống “ngàn cân treo sợi tóc”, là sự vững vàng về chuyên môn và việc phối hợp tốt giữa các khoa trong toàn bệnh viện, từ cấp cứu đến hồi sức và các khoa liên quan. Điều này cũng nói lên rằng, trong nghề y, dù chỉ còn một chút hi vọng nhỏ thôi nhưng nếu người thầy thuốc có quyết tâm, có tấm lòng thì đôi khi sẽ làm nên điều kỳ diệu.

Nhân đây, chúng tôi xin cung cấp một số thông tin về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính như sau:

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT) là bệnh hô hấp phổ biến có thể phòng và điều trị được. Đây là bệnh lý không đồng nhất, đặc trưng bởi các triệu chứng hô hấp mạn tính (khó thở, ho, khạc đờm) và các đợt cấp do tình trạng bất thường của đường thở (viêm phế quản, viêm tiểu phế quản) và/hoặc phế nang (khí phế thũng) gây ra tắc nghẽn đường thở dai dẳng và tiến triển. Nguyên nhân gây BPTNMT liên quan đến sự phơi nhiễm với các hạt hoặc khí độc hại và các yếu tố chủ thể bao gồm phổi kém phát triển khi còn nhỏ, đột biến gen SERPINA1 gây ra thiếu hụt alpha 1 antitrysin. Khói thuốc lá, thuốc lào là yếu tố nguy cơ chính, ô nhiễm không khí và khói chất đốt sinh hoạt cũng là yếu tố nguy cơ quan trọng gây BPTNMT. BPTNMT là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên toàn thế giới dẫn đến gánh nặng kinh tế xã hội. Với sự gia tăng tỷ lệ hút thuốc lá tại các nước đang phát triển và sự già hóa dân số ở những quốc gia phát triển, tỷ lệ mắc BPTNMT được dự đoán sẽ tăng cao trong những năm tới và đến năm 2030 ước tính có trên 4,5 triệu trường hợp tử vong hàng năm do BPTNMT và các rối loạn liên quan.

Qua theo dõi nhiều năm, chúng tôi nhận thấy bệnh thường khởi phát và nặng lên khi thời tiết thay đổi (mưa lạnh), thường về đêm khuya. Đây là thời điểm nguy hiểm, khi mọi người đã ngủ say nên khó phát hiện sớm, đồng thời cũng là lúc các phương tiện vận chuyển bệnh nhân đến bệnh viện cũng rất ít. Vì vậy nhiều bệnh nhân được đưa đến bệnh viện trong tình trạng suy hô hấp rất nặng phải điều trị kéo dài và để lại nhiều di chứng.

Để phòng bệnh, tất cả mọi người hãy bỏ thuốc lá, thuốc lào, tránh xa các nơi khói bụi ô nhiễm, người mắc BPTNMN không được chủ quan, luôn có người thân bên cạnh và khi lên cơn dù nhẹ cũng nên đến bệnh viện để điều trị vì bệnh có thể diễn biến nặng lên nhanh chóng không kịp trở tay.

Nếu không may bị ngưng thở ngưng tim tại nhà hoặc trên đường vận chuyển thì phải tiến hành ép tim ngoài lồng ngực liên tục để duy trì tưới máu não, bảo vệ não tránh các di chứng thần kinh về sau.